โบนัสเสียภาษีเท่าไร? วิธีคิดภาษีโบนัส พร้อมตัวอย่างปี 2569
โบนัสเป็นเงินได้ 40(1) เหมือนเงินเดือน คิดภาษีรวมกันทั้งปี ไม่ได้แยกคิด สรุปวิธีคำนวณภาษีที่เพิ่มขึ้นเพราะโบนัส ทำไมเดือนที่ได้โบนัสถูกหักภาษีเยอะ และวิธีลดภาษีโบนัสก่อนสิ้นปี
ได้โบนัสแล้วดีใจได้ไม่นาน เพราะสลิปเดือนนั้นถูกหักภาษีเยอะกว่าทุกเดือน หลายคนสงสัยว่าโบนัสโดนภาษีแยกต่างหาก หรือโดนหักไปมากเกินจริงหรือเปล่า บทความนี้สรุปว่าโบนัสคิดภาษีอย่างไร ภาษีเพิ่มขึ้นจริงเท่าไร และถ้าถูกหักไว้เกินจะได้คืนตอนไหน
สรุปสั้น ๆ: โบนัสเป็นเงินได้ 40(1) ประเภทเดียวกับเงินเดือน นำไปรวมกับเงินเดือนทั้งปีแล้วคิดภาษีขั้นบันไดครั้งเดียว ภาษีที่เพิ่มขึ้นเพราะโบนัสจึงคิดในอัตราขั้นสูงสุดของคุณ (เช่น 10% หรือ 15%) ไม่ใช่อัตราแยกของโบนัส
โบนัสเป็นเงินได้ประเภทไหน
โบนัส เงินรางวัลประจำปี และเงินพิเศษที่นายจ้างจ่ายเพราะการทำงาน เป็น เงินได้ตามมาตรา 40(1) เหมือนเงินเดือน ค่าล่วงเวลา และเบี้ยเลี้ยง จึง
- นำไป รวมกับเงินเดือนทั้งปี ในแบบ ภ.ง.ด.91 (หรือ ภ.ง.ด.90 ถ้ามีรายได้ประเภทอื่นด้วย)
- หักค่าใช้จ่ายได้ 50% แต่ รวมกับเงินเดือนไม่เกิน 100,000 บาท — คนที่เงินเดือนเกินปีละ 200,000 บาทจะใช้เพดานนี้เต็มตั้งแต่เงินเดือน โบนัสจึงไม่ได้หักค่าใช้จ่ายเพิ่ม
- ไม่มีอัตราภาษีแยกสำหรับโบนัส
ภาษีที่เพิ่มขึ้นเพราะโบนัส คิดยังไง
วิธีที่เข้าใจง่ายที่สุดคือ คิดภาษีทั้งปีสองรอบ รอบแรกไม่มีโบนัส รอบที่สองรวมโบนัส แล้วดูผลต่าง
ตัวอย่าง: เงินเดือน 40,000 บาท ได้โบนัส 2 เดือน (80,000 บาท) หักค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท และประกันสังคม 10,500 บาท (ปี 2569 จ่ายสูงสุดเดือนละ 875 บาท)
| ไม่มีโบนัส | รวมโบนัส | |
|---|---|---|
| เงินได้ทั้งปี | 480,000 | 560,000 |
| หัก ค่าใช้จ่าย 50% (ไม่เกิน 100,000) | (100,000) | (100,000) |
| หัก ค่าลดหย่อนส่วนตัว + ประกันสังคม | (70,500) | (70,500) |
| เงินได้สุทธิ | 309,500 | 389,500 |
| ภาษีทั้งปี | 8,450 | 16,450 |
ภาษีเพิ่มขึ้น 8,000 บาท หรือ 10% ของโบนัส — เท่ากับอัตราภาษีขั้นสูงสุดของคนเงินเดือน 40,000 บาท โบนัสที่เหลือจริงจึงเป็น 72,000 บาท
ตัวอย่างเงินเดือนระดับอื่น (ปี 2569)
| เงินเดือน | โบนัส | ภาษีทั้งปีไม่มีโบนัส | ภาษีทั้งปีรวมโบนัส | ภาษีเพิ่มเพราะโบนัส |
|---|---|---|---|---|
| 40,000 | 80,000 (2 เดือน) | 8,450 | 16,450 | 8,000 (10%) |
| 60,000 | 180,000 (3 เดือน) | 34,925 | 61,925 | 27,000 (15%) |
| 100,000 | 300,000 (3 เดือน) | 122,375 | 197,375 | 75,000 (25%) |
คิดเฉพาะค่าลดหย่อนส่วนตัวและประกันสังคม ลองใส่ตัวเลขของคุณเองได้ที่ เครื่องคิดเลขภาษีเงินเดือน + โบนัส
ทำไมเดือนที่ได้โบนัส ถูกหักภาษีเยอะมาก
นายจ้างต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายจากเงินเดือนทุกเดือน โดยประมาณว่าทั้งปีคุณจะได้เท่าไร แล้วเฉลี่ยภาษีหักเป็นรายเดือน เมื่อมีโบนัสเข้ามา นายจ้างมักคิดภาษีของ "เงินเดือนทั้งปี + โบนัส" เทียบกับ "เงินเดือนทั้งปี" แล้ว หักส่วนต่างทั้งก้อนในเดือนที่จ่ายโบนัส สลิปเดือนนั้นจึงดูถูกหักเยอะผิดปกติ
ภาษีที่ถูกหักไว้เป็นแค่ ภาษีจ่ายล่วงหน้า ภาษีจริงคิดตอนยื่นแบบต้นปีถัดไป
- ถ้านายจ้างหักไว้ มากกว่า ภาษีจริง (เช่น คุณมีค่าลดหย่อนเพิ่มที่นายจ้างไม่รู้ อย่าง RMF ประกัน ดอกเบี้ยบ้าน) → ได้เงินคืน
- ถ้าหักไว้ น้อยกว่า (เช่น มีรายได้ทางอื่นด้วย) → ต้องจ่ายเพิ่มตอนยื่น
อ่านวิธีขอคืนภาษีได้ที่ ภาษีหัก ณ ที่จ่ายได้คืนไหม
ลดภาษีโบนัสได้อย่างไร
ภาษีที่เพิ่มเพราะโบนัสคิดในอัตราขั้นสูงสุด ค่าลดหย่อนที่ซื้อเพิ่มก็ลดภาษีในอัตราเดียวกัน เช่น อัตราขั้นสูงสุด 15% ซื้อค่าลดหย่อนเพิ่ม 10,000 บาท ภาษีลดประมาณ 1,500 บาท
รายการที่ซื้อเพิ่มได้ก่อนสิ้นปี:
- RMF — ไม่เกิน 30% ของเงินได้ (รวมกลุ่มเงินออมเพื่อเกษียณไม่เกิน 500,000 บาท) ลองคำนวณที่ ซื้อ RMF ลดภาษีได้เท่าไร
- Thai ESG — ไม่เกิน 30% ของเงินได้ และไม่เกิน 300,000 บาท ลองคำนวณที่ Thai ESG ลดภาษี
- ประกันชีวิต/สุขภาพ — ประกันชีวิตไม่เกิน 100,000 บาท สุขภาพไม่เกิน 25,000 บาท ลองคำนวณที่ เบี้ยประกันลดหย่อนได้เท่าไร
ดูรายการลดหย่อนทั้งหมดที่ ลดหย่อนภาษี 2569 มีอะไรบ้าง และเช็กลิสต์ก่อน 31 ธันวาคมที่ วางแผนภาษีปลายปี
คำถามที่พบบ่อย
โบนัสเสียภาษีกี่เปอร์เซ็นต์? ไม่มีอัตราตายตัว โบนัสรวมกับเงินเดือนทั้งปีแล้วคิดภาษีขั้นบันได ภาษีที่เพิ่มขึ้นจะเท่ากับอัตราขั้นสูงสุดของคุณ เช่น 5% 10% หรือ 15% ถ้าโบนัสทำให้ข้ามขั้น ส่วนที่ข้ามจะเสียในอัตราขั้นถัดไป
ได้โบนัสแล้วต้องยื่นภาษีเพิ่มไหม? ไม่ต้องยื่นแยก รวมโบนัสไว้ในเงินได้ 40(1) ทั้งปีตามหนังสือรับรองการหักภาษี (50 ทวิ) ที่นายจ้างออกให้ แล้วยื่น ภ.ง.ด.91 หรือ ภ.ง.ด.90 ตามปกติ
เดือนที่ได้โบนัสถูกหักภาษีเยอะ จะได้คืนไหม? ได้คืนถ้าภาษีที่ถูกหักทั้งปีมากกว่าภาษีจริงตอนยื่นแบบ เช่น คุณมีค่าลดหย่อนเพิ่ม ถ้าไม่มีรายการอื่นเลย ภาษีที่หักไว้มักใกล้เคียงภาษีจริง
โบนัสออกเดือนมกราคม นับเป็นรายได้ปีไหน? นับตามวันที่ได้รับเงิน โบนัสของผลงานปีก่อนที่จ่ายเดือนมกราคม นับเป็นเงินได้ของปีที่ได้รับ
ถ้ามีรายได้หลายทาง เช่น เงินเดือน ค่าตอบแทน ค่าเช่า Raidaai ช่วยจดรายได้ทุกเดือน แยกประเภทตามมาตรา 40 และประมาณภาษีทั้งปีให้ รู้ก่อนยื่นว่าจะต้องจ่ายเพิ่มหรือได้คืน
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางภาษีเฉพาะบุคคล — ตรวจสอบประกาศของกรมสรรพากรล่าสุดก่อนยื่นแบบ